Zijn we klaar voor een droge zomer?
Na een kurkdroge maand april, daalden de grondwaterstanden en waterpeilen in onbevaarbare waterlopen. De neerslag in mei en de eerste helft van juni zorgde voor een licht herstel. Wat als het nu een paar weken droog blijft? We beantwoorden vier veelgestelde vragen.
Deel online
Hoe is de situatie nu?
Na een droog najaar in 2025 en een uitzonderlijk droge april zijn de grondwaterstanden, waterpeilen en debieten gedaald. De neerslag in mei en de eerste helft van juni zorgde voor een licht herstel. Toch zijn in een aantal onbevaarbare waterlopen de debieten en peilen onder de ecologische drempelwaarden gezakt.
De actuele droogtetoestand (stand van zaken 15 juni 2026) staat op code geel (preventieve maatregelen):
Waterbeheerders proberen het oppervlaktewater zo veel mogelijk vast te houden.
Landbouwers en natuurbeheerders dragen hun steentje bij door stuwen te plaatsen, drainage te beperken en de peilsturing van drainages zorgvuldig te regelen.
In ecologisch zeer kwetsbare beekjes en grachten geldt het hele jaar door of tijdens het groeiseizoen een verbod op wateronttrekking. Ondertussen zijn op meer onbevaarbare waterlopen in West- en Oost-Vlaanderen bijkomende tijdelijke onttrekkingsverboden ingesteld omdat de waterpeilen en -debieten er te laag zijn.
Op opdehoogtevandroogte.be vind je steeds de meest recente droogte-inschatting en overzicht van maatregelen. Maandelijks maakt de VMM ook een uitgebreide stand van zaken op voor de toestand van de grondwaterstanden en de onbevaarbare waterlopen in Vlaanderen.
De VMM biedt ook verschillende online databronnen om de toestand op te volgen:
Online data | Wat? | Frequentie update |
|---|---|---|
Verbruikscijfers en beschikbaarheid waterbronnen voor drinkwaterproductie | Minstens maandelijks. Vanaf code oranje wekelijks | |
Actuele toestand en evolutie verzilting van de waterlopen in de kustpolders | Live op basis van sensordata | |
Overzicht locaties waarvoor de waterbeheer en blauwalgenbloei meldt | Doorlopende update op basis van meldingen | |
Resultaten peilmetingen waterlopen, vooruitblik en droogtetoestand waterlopen | Live op basis van peilmetingen en computermodellering |
Wanneer schalen we de droogtemaatregelen op?
De Adviesgroep Droogte, waar ook de VMM deel van uitmaakt, analyseert deze gegevens en adviseert over mogelijke maatregelen. Als de droogtetoestand erger wordt, komt het provinciaal droogteoverleg samen om passende maatregelen te bespreken. Bij ernstige droogte in heel Vlaanderen komt de Droogtecommissie samen om noodzakelijke maatregelen af te stemmen.
We werken met een duidelijk draaiboek voor droogte en waterschaarste, waarin staat wie welke maatregelen neemt en hoe we die communiceren. De situatie wordt ingedeeld in vier fasen: groen (geen probleem), geel (lokaal probleem), oranje (overkoepelende aanpak nodig) en rood (crisisbeheer).
Maatregelen worden afgestemd op de ernst van de situatie. Het reactief afwegingskader voor prioritair watergebruik helpt om doordachte en onderbouwde keuzes te maken: welke ingrepen leveren het meeste op met de minste schade?
Twee voorbeelden van mogelijke maatregelen tijdens een droge periode:
Oppompbeperkingen op onbevaarbare waterlopen voor landbouwers en andere gebruikers bij te lage peilen, verzilting of blauwalgen.
Beperkingen voor de scheepvaart op de bevaarbare waterlopen, zoals het gegroepeerd versassen van schepen aan sluizen of diepgangbeperkingen.
Komen er ook droogtemaatregelen voor burgers?
Zolang de drinkwatervoorziening verzekerd is, blijft het bij de oproep om zuinig te zijn met water. Denk aan het niet sproeien van gazons (die vanzelf weer groen worden bij regen), zuinig douchen en verstandig omgaan met regenwater en grondwater.
Echte beperkingen voor de burger komen er pas als de kraanwaterindicator op pre-alarm staat. Dat gebeurt wanneer de toevoer van ruwwater voor de productie van kraanwater onder druk komt, al dan niet in combinatie met een hoog waterverbruik, bijvoorbeeld tijdens een hittegolf. Dan kunnen er beperkingen komen voor niet-essentiële toepassingen. Dat betekent dat we de gazons niet meer mogen sproeien met kraanwater, zwembadjes niet meer mogen vullen, onze auto niet meer mogen wassen …
Sensibilisering watergebruikers: doe mee met #droogdringend
Of je nu burger, landbouwer, bedrijf of lokale overheid bent, elke druppel telt. Bij droogte is het belangrijk om extra spaarzaam om te gaan met water, zowel binnen als buiten.
De VMM biedt het sensibiliseringsmateriaal #droogdringend aan. Via bewuster watergebruik (het hele jaar rond) kunnen we de droogteproblematiek in Vlaanderen ombuigen naar duurzame kansen met strategische voordelen. Want alleen door samen actie te ondernemen, kunnen we zorgen voor een evenwicht in ons watersysteem.
Blijf je graag op de hoogte?
We maken maandelijks voor jou een selectie van de belangrijkste nieuwsberichten op maat van de milieuprofessional.
Volg VMM op sociale media
