Stikstofdepositie

Ammoniak (NH₃) en stikstofoxiden (NO_x) dragen bij tot:

• Verzuring en vermesting: stikstofdepositie vermindert de plantendiversiteit en maakt planten gevoeliger voor stress door bv. droogte en insecten.
• De vorming van secundair fijn stof, wat schadelijk is voor de gezondheid.
• Een verminderde grondwaterkwaliteit doordat er nitraat en metalen in uitspoelen.

De stikstofdepositie bepaalt of de kritische lasten voor vermesting overschreden worden. Volgens het Vlaams Luchtbeleidsplan 2030 moet de oppervlakte natuur met overschrijding van de kritische lasten in 2030 minstens een derde lager zijn dan in 2005.

De hoogste stikstofdepositie bevindt zich in 2024 in gebieden met intensieve veeteelt, vooral in het centrum van West-Vlaanderen, N-Antwerpen en NO-Limburg.

Stikstofdepositie bestaat gemiddeld voor 68 % uit NH_x (afkomstig van ammoniak) en 32 % uit NO_y (afkomstig van stikstofoxiden).

Aandeel sectoren en import:

• 64 % van de NH_x-depositie in Vlaanderen komt door Vlaamse emissies, vooral van de landbouw.
• 75 % van de NO_y-depositie in Vlaanderen is afkomstig van emissies buiten Vlaanderen. De sector transport is de belangrijkste bron van het Vlaamse gedeelte van de NO_y-depositie.

In 2005-2024 daalt de stikstofdepositie in Vlaanderen gemiddeld met 36 %:

• Sinds 2015 is er weinig variatie in de stikstofdepositie.
• In 2024 is de gemiddelde stikstofdepositie 6 % lager dan in de voorgaande 5 jaar (2019-2023).
• Stikstofdepositie daalt minder snel dan verzurende depositie.
• Lokaal kan de stikstofdepositie anders evolueren dan het Vlaamse gemiddelde door het effect van lokale emissiebronnen.

Een daling van de stikstofdepositie kan vooral bereikt worden door een daling van de uitstoot door de landbouwsector (NH₃) en transport (NO_x):

• De maatregelen bij de landbouw worden opgesomd in de indicator uitstoot ammoniak door de landbouw.
• Bij het wegverkeer (daling uitstoot stikstofoxiden) focussen de maatregelen op een modale verschuiving, minder kilometers over de weg en een vergroening van de vloot (zie indicatoren samenstelling wagenpark en activiteiten wegverkeer).

Een volledig overzicht van de maatregelen voor een betere luchtkwaliteit in Vlaanderen vind je in het Vlaams Luchtbeleidsplan 2030. Een bespreking van de voortgang van de maatregelen is terug te vinden in het voortgangsrapport over het luchtbeleidsplan 2030.

Ook het stikstofbeleid (Stikstofdecreet) omvat maatregelen om de uitstoot van stikstof terug te dringen met behoud van economische ontwikkeling.

• Waar liggen de meetplaatsen voor natte depositie en wat zijn de resultaten (excel)?
• Waar liggen de meetplaatsen voor droge depositie van ammoniak en wat zijn de resultaten?
• Meer uitleg over het VLOPS-model