Ozonoverschrijdingsdagen

Toestand, doelstellingen en evolutie doorheen de jaren

In het kort

De NET60_ppb-max8u is een Europese ozonoverschrijdingsindicator ter bescherming van de menselijke gezondheid.

Deze waarde geeft per kalenderjaar het aantal dagen weer waarop de hoogste glijdend 8-uurgemiddelde ozonconcentratie in een dag hoger was dan 120 µg/m³.
De Europese streefwaarde evalueert het aantal overschrijdingsdagen gemiddeld over 3 jaar.
De zomer van 2025 was warm en droog. Samen met de warme zomer van 2023 en milde zomer van 2024 zorgt dit voor een vrij hoog 3-jaargemiddelde. De huidige EU-streefwaarde voor de gezondheid werd nergens overschreden. De toekomstige EU-streefwaarde, die geldt vanaf 2030, werd op 2 meetplaatsen overschreden.
De Europese langetermijndoelstelling werd in 2025 op alle meetplaatsen in Vlaanderen overschreden.
Het aantal ozonoverschrijdingsdagen in Vlaanderen ligt hoger in het oosten van het land omdat de temperaturen er in de zomer doorgaans hoger oplopen dan dichter bij de kust.

Gezondheidseffect

Door zijn sterk oxiderend vermogen is ozon schadelijk voor mensen, planten en materialen:

Het kan gezondheidsklachten veroorzaken zoals prikkende ogen, hoesten, irritatie van de slijmvliezen en een (tijdelijke) longfunctievermindering. Personen met aandoeningen van de luchtwegen, kinderen en ouderen zullen sneller een effect ondervinden.
Blootstelling aan ozon kan ook leiden tot vroegtijdige sterfgevallen.
De schade aan planten kan zichtbaar zijn zoals spikkels op het blad, maar ook onzichtbaar zoals een verminderde groei en lagere opbrengst voor gewassen en biomassa.
Langdurige blootstelling aan ozon zorgt ook voor verwering van materialen zoals rubber, plastic, textiel en verf.

Doelstellingen

De Europese Richtlijn Luchtkwaliteit bepaalt een streefwaarde en langetermijndoelstelling ter bescherming van de volksgezondheid. Onderstaande tabel toont een overzicht van de huidige Europese regelgeving en de toetsing van de gemeten concentraties:

Naam	Doelstelling	bEOORDELING MEETPLAATSEN
Streefwaarde	Maximaal 25 dagen met hoogste 8-uurgemiddelde boven 120 µg/m³ (gemiddeld over 3 jaar)	✅ 14 ❌ 0
Langetermijndoelstelling	Geen enkele overschrijding van het hoogste 8-uurgemiddelde boven 120 µg/m³	✅ 0 ❌ 14

Vanaf 2030 worden de Europese grenswaarden strenger, hieronder een overzicht.

Naam	Doelstelling	bEOORDELING Meetplaatsen
Streefwaarde	Maximaal 18 dagen met hoogste 8-uurgemiddelde boven 120 µg/m³ (gemiddeld over 3 jaar)	✅ 12 ❌ 2
Langetermijndoelstelling	Maximaal 3 dagen met hoogste 8-uurgemiddelde boven 100 µg/m³	✅ 0 ❌ 14

Toestand

De langetermijndoelstelling werd in 2025 nergens in Vlaanderen gehaald:

Het aantal overschrijdingsdagen hangt sterk samen met de temperatuur en hoeveelheid zonneschijn in de zomer.
Het minste aantal overschrijdingsdagen werd gemeten op de meetplaats in Houtem (Veurne), 8 dagen. Op de meetplaats in Hasselt werden de meeste overschrijdingsdagen vastgesteld (26 dagen).
Het aantal gemodelleerde overschrijdingsdagen in 2025 varieerde van 7 in het westen tot 26 in het oosten van Vlaanderen.

Gemiddeld over de periode 2023-2025 zijn er nergens meer dan 25 overschrijdingsdagen. Verder is de situatie iets gunstiger dan die voor enkel het jaar 2025:

Op de meetplaats in Hasselt meten we het hoogste aantal overschrijdingsdagen (21).
De modelresultaten tonen een bereik van 8 overschrijdingsdagen in het westen tot 21 in het oosten van Vlaanderen.
De toekomstige streefwaarde werd op de meetplaatsen in Hasselt en Aarschot overschreden.
Het 3-jaargemiddelde wordt getemperd door de milde zomer van 2024. Lagere temperaturen en meer wind bij de kust zorgen over het algemeen voor minder overschrijdingsdagen in het westen van het land.
De hogere temperaturen door de zandgrond in het oosten van het land leiden daar tot de meeste overschrijdingsdagen.

Evolutie

Er is geen duidelijke trend zichtbaar in het aantal ozonoverschrijdingsdagen:

Het aantal overschrijdingsdagen hangt sterk samen met de temperatuur en hoeveelheid zonneschijn in de zomer.
Na een periode met relatief gunstige ozonjaren tussen 2007 en 2017 werden in 2018-2020, 2022-2023 en 2025 terug hoge waarden vastgesteld, door langdurige warme periodes tijdens de lente- en zomermaanden. 2021 en 2024 waren gunstige ozonjaren.

Bron: VMM

Hoe pakken we dit aan?

Om de ozonpieken te verminderen, moet de uitstoot van de ozonvormende stoffen NO_x (NO₂), CO, CH₄ en NMVOS dalen.

Voor NMVOS is er vooral reductiepotentieel bij de industrie en bij specifieke huishoudelijke producten (zie indicator uitstoot NMVOS)
Voor NO_x is er voornamelijk reductiepotentieel bij het wegverkeer (zie indicator uitstoot stikstofoxiden)
Voor CO werden geen maatregelen geformuleerd
Voor de maatregelen om de CH₄-uitstoot terug te dringen, verwijzen we naar het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2030. De belangrijkste maatregelen situeren zich bij de sector landbouw:

Optimaliseren van voederrantsoenen en van de voederefficiëntie
Proefproject vergisting van de mest op varkens- en melkveebedrijven

Vlaamse
Milieumaatschappij

Ozonoverschrijdingsdagen

In het kort

Gezondheidseffect

Doelstellingen

Toestand

Evolutie

Hoe pakken we dit aan?

Meer informatie

Feiten & cijfers

Beleid

Diensten & producten

Projecten

Tips