Luchtkwaliteit in de Antwerpse agglomeratie - 2024
Uitgave 12-01-2026 – Dit rapport bespreekt de resultaten van de metingen in 2024 in de Antwerpse agglomeratie. Zowel de gemeten concentraties van stikstofoxides, (ultra)fijn stof en zwarte koolstof, als hun voornaamste bronnen worden besproken. In dit rapport wordt ook het belang van houtverbranding en het effect van het invoeren van de lage-emissiezone onderzocht. Daarnaast is een korte bespreking van de stofmetingen voor het stofactieplan voor de Oosterweelwerken opgenomen.
De voornaamste conclusies:
- De huidige Europese grenswaarden werden gerespecteerd op de Antwerpse meetplaatsen in 2024. Maar voor stikstofdioxide (NO2) werd de strengere toekomstige Europese grenswaarden (geldig vanaf 2030) overschreden en de nog strengere advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie werden zowel voor fijn stof als voor NO2 overschreden in de Antwerpse agglomeratie.
- Transport en houtverbranding waren de belangrijkste bronnen in de Antwerpse agglomeratie: verkeer droeg voor 68% bij aan de uitstoot van stikstofoxiden en 47% van elementair koolstof. Huishoudelijke verwarming (meer bepaald houtverbranding) was de grootste bron voor primair PM2,5-fijn stof (47%).
- Zowel de uitstoot als de concentraties zijn de laatste 10 jaar sterk gedaald. Echter ook bij de huidige concentraties is er nog steeds een belangrijke gezondheidsimpact.
- De LEZ zorgde voor een versnelde vergroening van het wagenpark en een verbetering van de luchtkwaliteit door onder andere een extra daling van de concentraties zwarte koolstof (roet). De huidige beperkingen van de LEZ focussen voornamelijk op het terugdringen van de uitstoot van roetdeeltjes; het terugdringen van stikstofuitstoot zou aangepakt worden vanaf de verdere verstrengingen.
- De volgende verstrenging van de LEZ was voor 2026 gepland. De Vlaamse Regering heeft op 28 november 2025 alle volgende verstrengingen geschrapt. Volgens de huidige berekeningen zal de toekomstige EU-jaargrenswaarde voor NO2 niet overal gehaald worden in Antwerpen tegen 2030, vooral in de drukste straten. De Vlaamse Regering voorziet een evaluatie van de LEZ in 2027. In het geval de geactualiseerde prognoses van 2027 nog steeds aangeven dat de grenswaarden niet gehaald worden, zal worden gekeken naar aanvullende lokale en Vlaamse maatregelen om de grenswaarden wel te halen tegen 2030.
