
Week van de mobiliteit in het teken van zuivere lucht
Tijdens de Week van de Mobiliteit van 16 tot 22 september zet de VMM zuivere lucht in de kijker. Minder verkeer betekent niet alleen meer ruimte voor wandelen en fietsen, maar draagt ook bij aan een gezondere leefomgeving. Daarom zet de VMM dit jaar extra in op het thema luchtkwaliteit onder de slagzin "Samen voor Zuivere Lucht".
De luchtkwaliteit in Vlaanderen is de voorbije jaren sterk verbeterd. Dat is goed nieuws voor onze gezondheid, onze natuur en onze levenskwaliteit. Toch zijn we er nog niet. Op meerdere plaatsen blijft luchtverontreiniging een uitdaging. Vanaf 2030 leggen nieuwe Europese normen de lat hoger.
Daarom zetten we tijdens de week van de mobiliteit niet alleen de geboekte vooruitgang in de kijker, maar ook de inspanningen die nog nodig zijn. Want een betere luchtkwaliteit is geen doel op zich. Het is een investering in een gezondere en aangenamere leefomgeving voor iedereen. En via onze mobiliteit hebben we daar een grote impact op.
Waarom zuivere lucht belangrijk blijft
Goede luchtkwaliteit heeft een directe invloed op ons dagelijks leven. De meeste Vlamingen merken luchtverontreiniging niet rechtstreeks op. Toch maakt ze een verschil in de omgeving waarin we wonen, spelen, leren en ons verplaatsen. Een gezonde leefomgeving, meer levenskwaliteit en een groene leefomgeving hangen allemaal samen met een betere luchtkwaliteit.
Luchtverontreiniging kan leiden tot luchtwegklachten, hart- en vaatziekten en een verhoogd risico op vroegtijdige sterfte. Vooral kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen zijn kwetsbaar. Ook de natuur ondervindt de gevolgen. Teveel stikstof en andere vervuilende stoffen kunnen planten en dieren onder druk zetten en de biodiversiteit aantasten.
We boeken vooruitgang
De inspanningen van burgers, bedrijven en overheden hebben de voorbije jaren resultaten opgeleverd. Vandaag halen we in Vlaanderen overal de huidige Europese luchtkwaliteitsnormen voor belangrijke polluenten zoals stikstofdioxide en fijn stof. Voor stikstofdioxide gebeurde dat in 2023 zelfs voor het eerst overal in Vlaanderen. Ook de uitstoot van verschillende luchtverontreinigende stoffen is sterk gedaald. Door een schoner wagenpark, strengere milieunormen, investeringen in industrie en energieproductie en maatregelen in de landbouw stoten we vandaag veel minder stikstofoxiden, zwaveldioxide, fijn stof, roet en zware metalen uit dan twintig jaar geleden.
Die vooruitgang vertaalt zich ook in gezondheidswinst. Het aantal vroegtijdige overlijdens dat gelinkt is met blootstelling aan fijn stof is sinds 2005 ongeveer gehalveerd. Dat betekent dat duizenden mensen vandaag minder gezondheidsrisico lopen dan vroeger. Ook onze natuur profiteert mee. De druk van vermesting en verzuring op natuurgebieden neemt verder af doordat de uitstoot van schadelijke stoffen daalt.
Deze resultaten tonen aan dat maatregelen werken. Lage-emissiezones, de vergroening van het wagenpark, strengere vergunningen voor industriële installaties, investeringen in schone technologieën en maatregelen in de landbouw droegen allemaal bij aan een betere luchtkwaliteit.
Uitdagingen blijven
Ondanks de vooruitgang is het werk nog niet af. Vanaf 2030 gelden er strengere Europese luchtkwaliteitsnormen. Om daaraan te voldoen, zijn bijkomende inspanningen nodig. Op sommige plaatsen blijven de concentraties van luchtverontreinigende stoffen hoger dan gewild. onder andere bij drukke verkeersassen, havengebieden, stedelijke omgevingen en bepaalde industriële locaties. Ook houtstook blijft lokaal een belangrijke bron van fijn stof. Daarnaast blijft de uitstoot van ammoniak uit de landbouw een aandachtspunt. Niet alleen voor de natuur, maar ook omdat ammoniak mee zorgt voor de vorming van fijn stof. De uitdaging voor de komende jaren bestaat erin om de geboekte vooruitgang verder te zetten en tegelijkertijd de resterende knelpunten gericht aan te pakken.
Samen voor Zuivere Lucht
Een betere luchtkwaliteit realiseren we via een combinatie van beleid, regelgeving of nieuwe technologieën. Overheden nemen maatregelen. Bedrijven investeren in schonere processen. Organisaties en lokale besturen werken aan een gezondere leefomgeving. En ook burgers maken elke dag keuzes die een verschil kunnen maken. Door vaker te kiezen voor duurzame verplaatsingen, energiezuinig te verwarmen, bewust om te gaan met houtstook of te investeren in schonere oplossingen dragen we allemaal bij aan gezondere lucht.
De Vlaamse Milieumaatschappij bundelt alle communicatie hierover voortaan onder de baseline “Samen voor Zuivere Lucht”. Daarmee willen we tonen dat iedereen kan bijdragen, vanuit een gedeelde ambitie: gezonde lucht voor onszelf, onze kinderen en toekomstige generaties.
Doe mee met Autovrije Zondag op 20 september
Op 20 september organiseren tientallen steden en gemeenten een autovrije zondag, een initaitef van Mobiel21. Die heeft een grote, positieve impact op onze luchtkwaliteit. De VMM roept daarom op om mee te doen en op die manier een bijdrage te leveren aan een gezondere leefomgeving. Deel jouw engagement via sociale media met #SamenVoorZuivereLucht en inspireer anderen om mee te doen.
Ontdek hier op de interactieve kaart welke gemeenten meedoen aan Autovrije Zondag.
