PFAS in neervallend stof

Opname van PFAS gebeurt vooral via voeding, drinkwater en stofingestie. Eens opgenomen in het lichaam kan PFAS zich accumuleren en op lange termijn:

• De immuniteit, hormoonbalans en/of leverfunctie verstoren.
• Het risico op kanker, obesitas en/of schildklieraandoeningen verhogen.
• Zorgen voor vruchtbaarheidsproblemen en problemen bij de ontwikkeling van het ongeboren kind.

Voor PFAS in depositie hanteren we onderstaand indicatief toetsingskader:

• Dit kader is nog niet verankerd in VLAREM en dus niet wettelijk bindend.
• Enkel jaargemiddelden worden getoetst. Kortere periodes geven slechts een indicatie.
• De waarden zijn geen alleenstaand toetsingsmiddel bij risicobeoordelingen.

IIn 2025 werd PFAS in depositie gemeten op 41 locaties waarvan 2 achtergrondlocaties: een landelijke in Dessel (N016) en een stedelijke in Borgerhout (R801). Op 19 van deze 41 locaties werden ook ultrakorte PFAS (bv. TFA) gemeten.

In 2025 stellen we op diverse locaties in Vlaanderen vast:

• De toetsingswaarden voor PFOS, PFOA en PFBA werden overschreden op 0, 1 en 0 locaties.

In 2025 stellen we in Ronse vast:

• De toetsingswaarden voor PFOS, PFOA en PFBA werden overschreden op 0, 2 en 0 locaties (meer informatie over de PFAS-verontreiniging in Ronse).

In 2025 stellen we in Antwerpen en omgeving vast dat de toetsingswaarden voor PFOS, PFOA en PFBA werden overschreden op 2, 8 en 0 locaties:

• PFOS en PFOA zijn van historische aard: in Vlaanderen mogen ze niet meer geproduceerd of gebruikt worden.
• Nabij ZD11 (Blokkersdijk) zet 3M Belgium de sanering van haar waterzuiveringsinstallatie verder. In 2026 zouden de depositiewaarden hierdoor verder moeten dalen.
• Aan R822 (Polderdijkweg) vond een bouwproject plaats dat waarschijnlijk het merendeel van de verhoogde depositie heeft veroorzaakt. Dat project werd eind 2025 afgerond waardoor we in 2026 een sterke daling kunnen verwachten. De eerste metingen bevestigen dit, maar we houden de vinger aan de pols en onderzoeken andere mogelijke bronnen. De verontreiniging reikte niet tot in woon- en landbouwgebied dewelke zich op enkele kilometers van de meetpost bevinden.

De Vlaamse Milieumaatschappij volgt het PFAS-actieplan op en zet zich dus in op het identificeren en aanpakken van verontreinigingsbronnen, het evalueren van het blootstellingsrisico, en kennisdeling rond PFAS in lucht. Er wordt ook gewerkt aan het verder ontwikkelen en wettelijk verankeren van een normenkader.

• Waar liggen de meetplaatsen voor PFAS en wat zijn de resultaten (excel)?
• Geografisch overzicht van PFAS verontreiniging in Vlaanderen
• Meer informatie over de aanpak van PFAS in Vlaanderen