Restauratie Sluismolen in Leuvense Sluispark

De oude Sluismolen op de Dijle is een vervallen ruïne en takelt af door weer, wind en overwoekering. Hij wordt momenteel gerestaureerd en krijgt een nieuw leven als belevingsplek op het water. Historische elementen blijven behouden en de site wordt verbonden met het Sluispark.

Leuven

Beheer waterlopen

Deel online

Historisch erfgoed krijgt een nieuw leven

In 2017 nam de VMM de oude Sluismolen over van de stad Leuven op voorwaarde hem te herstellen en een publieke functie te geven. Samen met de stad werd een ontwerp opgemaakt.

We behouden de historische elementen maar geven hem een frisse hedendaagse toets. Zo herstellen we de kademuren en waterschotten en maakt een nieuwe tribunetrap in de molen connectie met de betonnen sluizen.

Aansluitend op de restauratiewerken plaatsen we een stalen puntdak en een schaduwrijke luifel.

Wanneer zijn de werken?

• Start werken: oktober 2025
• Einde werken: december 2026

De timing kan veranderen door het weer, het waterpeil van de Dijle en andere omstandigheden.

Welke werken zijn al uitgevoerd?

• De beplanting is verwijderd, behalve de grote vijgenboom.
• Het metselwerk is gedeeltelijk afgebroken en weer opgebouwd.

Welke werken voeren we momenteel uit?

• We herstellen de kademuren en waterschotten.
• We herbouwen de trappen in de molen en het ingestorte platform over de Dijle.

Wat volgt nog?

Vanaf september 2026 werken we de Sluismolen volledig af. Er komt:

• Een stalen puntdak binnen het volume van het oorspronkelijke gebouw. Het symboliseert de historische molen op een moderne en hedendaagse manier.
• Een luifel die schaduw biedt en de molen verbindt met het Sluispark. De materiaalkeuze is gelijkaardig aan die van het puntdak.

Hinder tijdens de werken

• We gebruiken een deel van de graszone in het park als werf. Na afloop herstellen we de graszone.
• De Glasblazerijstraat is op sommige momenten tijdelijk afgesloten. We voorzien een omleiding.
• De waterspeeltuin blijft toegankelijk, behalve tijdens de plaatsing van de luifel.
• Het Flessentrekkerspad blijft zoveel mogelijk open.
• De werf wordt volledig afgeschermd voor ieders veiligheid.  

Over de Sluismolen

De Sluismolen bestaat sinds begin 12de eeuw en had in de Middeleeuwen meerdere functies. Zo was het een brug over de Dijle, toen nog de Kwade Dijle, op het traject van de Sluisstraat en deed het dienst als sluis voor scheepvaart, waar hij zijn naam aan dankt. Daarnaast was het een watermolen voor rogge en tarwe.

Het molengebouw bestond uit twee delen. Het eerste deel stond op de Dijle en werkte als roggemolen en sluis. Het andere deel bevond zich in het huidige Sluispark en werkte als tarwemolen.

In 1451 werd de Sluismolen herbouwd. Na beschadigingen door overstromingen in 1500 en 1532 volgde in 1537 de heropbouw van de sluis. In de 17de eeuw functioneerde de molen als moutmolen. Na zware overstromingen in 1891 werd de waterhuishouding in de binnenstad grondig onderzocht om soortgelijke overstromingen in de toekomst te vermijden.

Pas in 1927 werd het in verval geraakte sluisgedeelte vervangen door een nieuwe constructie: een sluis in gewapend beton, die er nu nog staat. 

Archiefbeelden tonen dat de twee delen er rond het jaar 1900 nog altijd stonden. Na 1900 stroomde het Dijlewater steeds meer naar de Leuvense Vaart om scheepvaart door Leuven te behouden. Het waterpeil van de Dijle zakte en de molenfunctie verdween. Op de inventaris van Onroerend Erfgoed lees je meer over de rijke geschiedenis van de Sluismolen.

De Sluismolen voor de restauratie