
VMM pakt overstromingsgevoelige Voer aan
In en langs de Voer in Voeren realiseerde de VMM enkele ingrepen om woonkernen beter te beschermen tegen wateroverlast. Bij hevige regen bieden drie waterbuffers extra waterberging en stuurt een verdeelconstructie het Voerwater slimmer door de dorpskern.
Waterellende in Voeren
De Zuid-Limburgse gemeente werd in het verleden al meermaals getroffen door overstromingen. De wateroverlast van 2018, 2021 en 2024 zindert nog na bij menig Voerenaar en ging gepaard met grote menselijke, maatschappelijke en financiële ellende.
Door haar snelstromende karakter in heuvelachtig gebied treedt de Voer gemakkelijk buiten haar oevers. Als waterbeheerder nam de VMM de afgelopen jaren enkele concrete maatregelen om de waterloop opwaarts ’s Gravenvoeren veiliger te maken. Daarnaast werden ook maatregelen genomen om de ecologische en landschappelijke kwaliteit te verbeteren, zoals de realisatie van visdoorgangen ter hoogte van watermolens.
Slimme verdeling van Voerwater
De Voer stroomt door ’s Gravenvoeren vaak ingekokerd onder de grond en heeft weinig ruimte. De doorstroomcapaciteit is te beperkt bij intense regenbuien. Bij de aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel in de dorpskern voorzag de VMM samen met Aquafin daarom een overgedimensioneerde regenwaterafvoer met een diameter van 1,20 meter. Ze vormt een extra route voor het Voerwater van de molen van Voeren, stroomopwaarts van de dorpskern, tot het gemeenteplein.
Ter hoogte van de molen van Voeren kan het Voerwater zo drie kanten op: via de regenwaterafvoer, via de Voer zelf en via de molen. Een nieuwe geautomatiseerde verdeelinstallatie leidt het Voerwater over de drie routes. Zo wordt overstromingsschade beperkt in periodes van hoogwater. De verdeelconstructie zorgt er ook voor dat vissen in normale omstandigheden vrij door vrij kunnen migreren.
Extra berging in landschappelijke buffers
Verder stroomopwaarts van ’s Gravenvoeren legde de VMM samen met de provincie Limburg, met subsidie van Water+Land+Schap Voerstreek, drie waterbuffers langs de Voer aan in Veld, Schophem en Meulenberg. Bij extreme regen kunnen ze tijdelijk 30.000 m³ opvangen, dat zijn 12 olympische zwembaden. Een knijpopening in de dijk regelt het waterpeil: bij hoogwaterafvoeren worden de buffers gevuld en stroomt er minder Voerwater richting ’s Gravenvoeren.
Bij de realisatie werden omwonenden in de omgeving nauw betrokken: “We toetsten de eerste schetsen af met de eigenaars, gebruikers en omwonenden tijdens infowandelingen en consultatierondes. Opmerkingen namen we mee in de finale detailontwerpen. Uiteindelijk waren alle betrokken eigenaars en landbouwers bereid om vrijwillig mee te werken aan de realisatie van de drie landschappelijke waterbuffers op hun percelen.” Aldus Katrien Smet, woordvoerder van de VMM.
Natuur en biodiversiteit
Ook met de natuur en biodiversiteit in de omgeving werd rekening gehouden. De buffers worden dit najaar ingebed met heraangeplante bomen en aangeplante hagen in het landschap. Om betonwerken zoveel mogelijk te beperken liggen tegen de knijpopening gestapelde natuurstenen muurtjes. Zo verstoren ze het uitzicht en landgebruik niet. Bij de waterbuffers in Meulenberg en Veld werden ook vistrappen gebouwd om de daar aanwezige historische stuwen op de Voer vispasseerbaar te maken
Binnen Water+Land+Schap Voerstreek werden daarenboven ongeveer 5km aan heggen, 6000m² aan hagen en 1km aan swales (greppel-bermstructuren) aangeplant of gerealiseerd. Deze brongerichte maatregelen vertragen en verminderen de afstroming van het hemelwater naar de waterlopen en dragen dus ook bij tot de vermindering van de piekafvoeren bij intense neerslag.
Woningbescherming blijft noodzakelijk
Overstromingen in de vallei van de Voer zijn onvermijdelijk. De ingrepen aan de Voer in de omgeving van ’s Gravenvoeren pakken de problematiek aan, maar voorkomen niet alle overstromingen. Het is ook belangrijk dat omwonenden zelf actie ondernemen.
De VMM ontwikkelde de brochure Individuele Bescherming tegen Overstromingen. Deze brochure biedt antwoorden op vragen zoals:
- Waarom is het nodig om je woning te beschermen?
- Hoe houd je water buiten?
- Hoe krijg je water buiten?
- Hoe verbouw je waterresistent?





