Regen van vandaag is water voor morgen
Tijdig water vasthouden en blijven werken aan een weerbaarder Vlaanderen. Dat zijn de lessen uit de droogte-evaluatie 2025 die we meenemen naar de komende zomer.
Deel online
Elke droogte is anders
Na een historisch nat 2024 volgde vorig jaar de droogste lente ooit. Debieten in waterlopen en het bodemvocht stonden op veel plaatsen onder druk. In grote delen van Vlaanderen beschermden tijdelijke onttrekkingsverboden de kwetsbare natuur in onbevaarbare waterlopen en grachten.
In 2025 bracht de maand juli met 105% van de normale neerslaghoeveelheid tijdelijk verlichting voor bodem, waterlopen en natuur. Voor de landbouwsector kwam die regen op een cruciaal moment in het groeiseizoen. Daardoor bleef de impact op sommige teelten beperkter dan in eerdere droge jaren, zoals 2018 of 2022.
Tegelijkertijd toont deze ervaring dat de timing van neerslag een groot verschil kan maken. Regen die op het juiste moment valt, kan schade beperken, maar alleen wanneer het water ook effectief zo veel mogelijk wordt vastgehouden in het landschap.
Peilgestuurde drainage
Water vasthouden: kleine maatregelen met groot effect
We staan aan het begin van het voorjaar. De regen die nu valt, kan een belangrijke buffer vormen voor de komende maanden. Het beschikbare water vasthouden kan via relatief eenvoudige maatregelen op het terrein:
kleine stuwen optrekken in waterlopen en perceelsgrachten om het waterpeil op niveau te houden
drainage tijdelijk stoppen of beperken zodat water niet te snel wordt afgevoerd
peilgestuurde drainage correct beheren, zodat het waterpeil aansluit bij de noden van het perceel en water niet onnodig verloren gaat
Door water langer vast te houden in sloten, grachten en de bodem, kan het infiltreren in de ondergrond, waardoor bodemvocht en grondwater beter worden aangevuld. Dat vergroot de beschikbaarheid van water later in het groeiseizoen.
Structureel werken aan een weerbaarder Vlaanderen
Naast deze onmiddellijke ingrepen op het terrein, blijft het belangrijk om ook structureel te werken aan een robuuster watersysteem. Vlaanderen kan zich beter wapenen tegen toekomstige droogteperiodes door meer in te zetten op maatregelen die water vasthouden, infiltreren en hergebruiken.
Voorbeelden hiervan zijn:
ontharden, vergroenen en andere infiltratiemaatregelen zowel in de open als in de bebouwde ruimte, zodat regenwater opnieuw in de bodem kan infiltreren
herstel van natuurlijke waterbuffers, zoals wetlands en valleigebieden
efficiënt en circulair watergebruik in landbouw, industrie en stedelijke toepassingen, waarbij we spaarzaam omgegaan met water of water meerdere keren gebruiken voordat we het afvoeren
Met een combinatie van snelle maatregelen op het terrein en structurele ingrepen in het watersysteem kan Vlaanderen zijn weerbaarheid tegen droogte verder versterken.
Via de oproep Lokale Blue Deals ondersteunt Vlaanderen lokale gebiedscoalities die werk maken van meer waterinfiltratie, waterbuffers en een veerkrachtigere waterhuishouding om de sponscapaciteit van het landschap te herstellen.
Lees het CIW-evaluatierapport waterschaarste en droogte 2025
Blijf je graag op de hoogte?
We maken maandelijks voor jou een selectie van de belangrijkste nieuwsberichten op maat van de milieuprofessional.
Volg VMM op sociale media
