
Met WHAM zetten steden en VMM waterdata om in actie
Met het nieuwe project WHAM (WaterHuishouding Actief Monitoren) willen Aalst, Antwerpen, Gent, Leuven, Oostende en de VMM water slimmer monitoren. De partners verzamelen en delen waterdata om sneller problemen op te sporen en gerichter te handelen. Zo willen ze het grondwater, de waterkwaliteit en het stadsgroen beter beheren.
Hoe hoog staat het grondwater? Dreigt er zuurstoftekort en een vissterfte in een stadsvijver? Wordt bij bouwwerken niet meer grondwater opgepompt dan nodig? En wanneer hebben bomen of sportvelden echt water nodig? WHAM zoekt een antwoord op concrete wateruitdagingen waarmee de deelnemende steden vandaag worden geconfronteerd.
Klimaatverandering maakt een goed beheer van grond- en oppervlaktewater steeds belangrijker. Vandaag bestaan al heel wat sensoren, meetnetten en waterdata, maar die informatie is niet altijd gemakkelijk te vinden, te combineren of te gebruiken in het dagelijkse beheer. Bovendien zijn bestaande meetnetten niet altijd afgestemd op lokale stedelijke uitdagingen. WHAM wil daarom de stap zetten van meten naar weten én handelen.
Vier concrete wateruitdagingen
WHAM vertrekt vanuit vier uitdagingen waarmee steden vandaag geconfronteerd worden:
- Grondwater zichtbaar maken. De partners onderzoeken hoe ze grondwater beter kunnen meten en hoe ze de beschikbare gegevens duidelijk kunnen ontsluiten voor onder meer stadsdiensten, beleidsmakers, professionals en burgers.
- Bemalingen slimmer opvolgen. Bij bouwwerken wordt soms tijdelijk grondwater opgepompt. WHAM onderzoekt hoe steden die hoeveelheden automatisch kunnen opvolgen en sneller kunnen ingrijpen wanneer het vergunde volume dreigt te worden overschreden.
- Waterkwaliteit bewaken. Met sensoren willen de partners problemen met de waterkwaliteit sneller opsporen. Denk bijvoorbeeld aan zuurstoftekort, vissterfte of blauwalgen in vijvers en waterlopen.
- Stadsgroen slimmer bewateren. Met informatie over het bodemvocht onderzoeken de partners hoe ze bomen, planten en sportvelden gerichter water kunnen geven. Zo weten beheerders beter waar, wanneer en hoeveel water nodig is.
Van meten naar handelen
WHAM gaat verder dan alleen het plaatsen van sensoren. De partners willen gegevens verzamelen, verwerken, visualiseren en vooral gebruiken. Een waarschuwing voor een probleem heeft pas meerwaarde als er ook een concrete actie aan gekoppeld kan worden. Zo kunnen waterdata een praktisch hulpmiddel worden voor het dagelijkse waterbeheer in steden.
Met WHAM verbinden we de lokale kennis en ervaring van steden met Vlaamse expertise. We onderzoeken hoe we data beter kunnen delen en ontsluiten, ook over de stadsgrenzen heen. Zo krijgen we een ruimer beeld van de waterhuishouding en maken we van data een praktisch hulpmiddel.De partners bouwen zoveel mogelijk voort op bestaande kennis, meetnetten en digitale systemen. Ze willen gegevens gemakkelijk kunnen delen en oplossingen ontwikkelen die later ook bruikbaar zijn voor andere steden en gemeenten.
WHAM praktisch
WHAM is net opgestart en loopt nog tot en met oktober 2029.
Stad Leuven coördineert het project. Gent trekt de acties rond grondwater, Leuven rond tijdelijke bemalingen en Oostende rond waterkwaliteit en bewatering. Aalst en Antwerpen werken mee aan verschillende acties.
De Vlaamse Milieumaatschappij brengt haar expertise in rond watermonitoring en databeheer. Specifiek voor grondwaterdata doet de VMM dit binnen het samenwerkingsverband van de Databank Ondergrond Vlaanderen.
Het project wordt mogelijk gemaakt met de steun van VLAIO.
Meer informatie over het project vind je op vmm.vlaanderen.be/wham.
