
Herstel vallei Kleine Nete dankzij grootschalige ontharding
Het onthardingsinitiatief ‘De Grote Opkuis’ is afgerond. De afgelopen jaren verdween slecht gelegen bebouwing en verharding in gemeentes langs de Kleine Nete. 40 hectare valleigebied werd herwonnen en natte natuur langs belangrijke zijwaterlopen kan heropleven.
Ontharden en slopen
Van 2023 tot 2026 werd met De Grote Opkuis heel wat slecht gelegen bebouwing en verharding weggehaald. Het gaat dan vooral over infrastructuur die valleiherstel en de creatie van aaneengesloten natte natuur belemmerden.
De Grote Opkuis bestaat uit drie grote delen. In het eerste deel lag de focus vooral op ontharden. Zo werden in Geel een aantal oude militaire loodsen afgebroken, in Kasterlee grote delen van de weginfrastructuur onthard en in Nijlen kregen twee betonnen speelplaatsen een groene make-over.
Beek- en valleiherstel en aaneengesloten natuur
Het tweede deel richtte zich vooral op het slopen van allerlei constructies en terreinen in de valleien van de Molenbeek-Bollaak, de Visbeek-Kindernauwbeek en de Caliebeek die verspreid liggen over de gemeentes Ranst, Zandhoven, Vorselaar, Lille en Kasterlee. Gebouwen, afval, verhardingen, omheiningen en constructies werden verwijderd en selectief verwerkt of gerecycleerd.
Het derde deel focuste op de afbraak van weekendhuisjes en koterijen langs de Molenbeek-Bollaak in Emblem (Ranst). Dankzij de afbraak kon de VMM in 2023 de Molenbeek-Bollaak, een belangrijke zijrivier van de Kleine Nete, opnieuw door het landschap laten kronkelen.
Met De Grote Opkuis realiseren we heel wat noodzakelijke waterdoelen. Dankzij dit grootschalige valleiproject kunnen belangrijke zijwaterlopen van de Kleine Nete zich eindelijk herstellen.
“Zo zorgt de doorgedreven ontharding voor meer ruimte voor infiltratie en waterretentie uitgerekend in een stedelijke omgeving. Prachtige natte natuur kan er heropleven. Dit alles draagt bij tot een meer klimaatrobuuste vallei.” besluit Cathy Berx. Water krijgt immers meer ruimte waardoor het afstroomgebied van de Kleine Nete weerbaarder wordt tegen droogte en wateroverlast. Bovendien zorgt dit project voor een aaneengesloten karakter van waardevolle natuurgebieden.
Meer efficiëntie dankzij samenwerking
‘De Grote Opkuis’ is een initiatief van de gebiedscoalitie Kleine Nete en werd uitgevoerd door diverse lokale partners in coördinatie door de VMM. Het ging vaak om constructies en infrastructuur waar de financiering voor afbraak ontbrak. Door verschillende kleinere projecten te bundelen en centraal te coördineren, kon alles efficiënter verlopen. Het initiatief was mogelijk dankzij middelen van de Blue Deal.
De Grote Opkuis is een schoolvoorbeeld van hoe je met lokale expertise, engagement en samenwerking tussen overheden en partners impact kan hebben op het landschap.
“Dit past helemaal in wat ik met de subsidieoproep voor Lokale Blue Deals, die momenteel loopt, wil bereiken. Laat dit een inspiratie zijn voor potentiële gebiedscoalities die willen intekenen op de oproep.” aldus minister Brouns.



