
Blue Transition toont verzilting én oplossingen
Op 19 mei stelt de VMM op de beleidsdag Blue Transition een nieuw grondwatermodel voor dat nu in ontwikkeling is. Het Kustmodel Vlaanderen brengt zowel verzilting aan de kust als de oplossingen in kaart.
Verzilting aan de kust
Het Belgisch kust- en poldergebied is van nature verzilt. Door de klimaatverandering is er een toenemend risico op verzilting van grond- en oppervlaktewater, wat gevolgen heeft voor heel wat domeinen. Landbouwers kunnen het water moeilijker gebruiken voor hun gewassen of hun dieren. Bedrijven die het water gebruiken om bijvoorbeeld te koelen, krijgen problemen door het zoutgehalte. En in droge perioden is het water te zout om er nog drinkwater van te maken.
Grondwatermodel: van inzicht …
Om de evolutie van de verzilting in kaart te brengen, liet de Vlaamse Milieumaatschappij het Kustmodel Vlaanderen ontwikkelen. Dat model berekent de invloed van klimaatverandering, zeespiegelstijging en urbanisatie op het grondwater in de duingebieden en kustpolders.
Waar de duinen breed zijn, zoals in De Panne en Koksijde, vormt het zoete grondwater een sterke buffer tegen het zoute water. In gebieden met smallere duinen – zoals Middelkerke, Oostende, Blankenberge en De Haan – is die buffer kleiner en neemt de druk sneller toe.
… naar actie
Het grondwatermodel is niet alleen een analysetool, het is meteen ook een instrument voor beleid. Het laat toe scenario’s door te rekenen: wat gebeurt er bij verdere zeespiegelstijging, meer verharding of net meer ontharding? Die inzichten helpen om waterbeheer en ruimtelijke planning beter op elkaar af te stemmen.
Zo laten de simulaties zien dat minder verharding helpt, maar niet volstaat. Regenwater vasthouden en laten infiltreren maakt het grootste verschil. In plaats van water snel af te voeren via riolen en grachten, moet het water langer in het landschap blijven. Dat kan via wadi’s, grachten of infiltratiebekkens. Zo wordt de zoetwatervoorraad aangevuld en blijft de natuurlijke buffer tegen zout water beter behouden.
Een hulpmiddel, geen glazen bol
Uit het grondwatermodel komen geen exacte voorspellingen. Want ondanks alle data zijn er ook onzekerheden. Zoals de toekomstige klimaat- en ruimtelijke ontwikkelingen. Ook zijn de meetgegevens niet voor alle locaties volledig.
Het grondwatermodel is dus geen glazen bol, wel een belangrijk hulpmiddel voor onderzoekers en beleidsmakers om mogelijke toekomstscenario’s te vergelijken en beter onderbouwde keuzes te maken voor een duurzaam waterbeheer aan de kust.
Europees samenwerkingsproject
Het grondwatermodel maakt deel uit van het Europese Interreg Noordzeeregio-project ‘Blue Transition’. Daarin werken overheden en onderzoeksinstellingen uit 6 Noordzeelanden samen aan concrete oplossingen voor klimaatuitdagingen, want die stoppen niet aan de landsgrenzen. In totaal werkten ze al 16 pilootprojecten uit, waaronder het grondwatermodel.
Volg de strijd tegen de verzilting aan de kust op www.interregnorthsea.eu/blue-transition.

